กรมการปกครอง ตอบข้อสงสัย “ชรบ. คือใคร ทำหน้าที่อะไร”
กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ชี้แจงบทบาทและภารกิจของ ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) ซึ่งเป็นราษฎรอาสาสมัครในพื้นที่ที่ผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตรของกรมการปกครอง และได้รับการแต่งตั้งจากนายอำเภอให้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ช่วยเหลือเจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยการปกครองท้องที่ เพื่อร่วมดูแลความสงบเรียบร้อย ความปลอดภัย และสร้างความอุ่นใจให้แก่ประชาชน
จุดกำเนิดของ ชรบ. มีรากฐานยาวนานตั้งแต่สมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) เมื่อทรงโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้ “กฎหมายลักษณะโจรห้าเส้น จุลศักราช 1199” เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2380 โดยเกณฑ์ราษฎรเข้ามาช่วยระงับเหตุปล้นสะดม เนื่องจากกำลังเจ้าหน้าที่ฝ่ายปราบปรามในขณะนั้นมีไม่เพียงพอ นับเป็นจุดเริ่มต้นของการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการรักษาความสงบเรียบร้อย ซึ่งได้พัฒนาต่อยอดมาเป็น “ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.)” ในปัจจุบัน
ชรบ. ปฏิบัติหน้าที่ด้วยจิตอาสา ความเสียสละ และความทุ่มเท โดยไม่มีค่าตอบแทน เพื่อประโยชน์สุขและความปลอดภัยของประชาชน มีภารกิจสำคัญ 10 ประการ ได้แก่ การอยู่เวรรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน การตรวจตรารักษาความสงบเรียบร้อย การสืบสวนหาข่าว การเฝ้าระวังสถานที่สำคัญและตั้งจุดตรวจ การรายงานเหตุการณ์ในพื้นที่ การป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิด การตรวจค้นและยึดสิ่งของตามที่กฎหมายกำหนด การจับกุมผู้กระทำความผิดซึ่งหน้า การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย รวมถึงการปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ได้รับมอบหมาย
นอกจากนี้ เมื่อเกิดสถานการณ์ฉุกเฉินหรือสาธารณภัย ชรบ. ยังเป็นกำลังสำคัญในพื้นที่ในการอพยพประชาชน ผู้สูงอายุ เด็ก สตรี ผู้ป่วย และกลุ่มเปราะบาง ไปยังพื้นที่ปลอดภัย ตลอดจนช่วยดูแลทรัพย์สินและสัตว์เลี้ยงของประชาชนที่ต้องอพยพ ซึ่งสิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของ ชรบ. ที่ยืนหยัดเคียงข้างประชาชนในทุกสถานการณ์
เพื่อเชิดชูเกียรติและสร้างขวัญกำลังใจแก่ประชาชนจิตอาสาที่อุทิศตนเพื่อส่วนรวม กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย จึงกำหนดให้ วันที่ 16 กรกฎาคมของทุกปี เป็น “วันชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.)” เพื่อให้สังคมร่วมตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของกำลังภาคประชาชนที่เป็นกลไกสำคัญในการรักษาความสงบเรียบร้อย และดูแลความปลอดภัยของพี่น้องประชาชนในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ
